MEMLEKETI ALAN, ONU KILIÇ ILE ALMIŞTIR; MEMLEKETI TUTAN ONU KALEM ILE TUTMUŞTUR

yolu denir? Hükümdar: Düşündüğü ile söylediği bir olan adam doğrudur. Onun içi de dışı gibidir. Eğer gönlünü avucuna koyup insanlar içinde utanmadan dolaşabiliyorsan, doğru kimsesin demektir. İnsanın kutlu olabilmesi için, ona doğruluk lâzımdır. İnsanlık, doğruluğun adıdır. İnsan az bulunan bir şey değildir, ama insanlık azdır: yani insan çoksa da doğruluk azdır. Bak bir şair ne demiştir: Yürüyen insan pek çok; fakat doğru, gerçek adam yok. İnsan kıt değil, insanlık kıt; doğru, gerçek erleri övdü akıl. (s. 39) Bilgilinin sözü toprağa verilen su gibidir; sulanan topraktan türlü nimetler biter. Bilgisiz kimsenin gönlü ise çöl gibidir; ne ırmaklar doldurabilir ne de ot biter. (s. 43) Bak bir bilge kimse ne demişti…