sahibi olmak hiçbir zaman amaç edinilmemiştir. Bilakis, esas gaye kalbin terbiyesi olmuştur. Ne var ki kurumsal yapıların bir de merasim yönü, iç yapısı ve dinamikleri mevcuttur. Bunun gereği olarak da tasavvuf içindeki yapılar olan tarikatların da bir adab ve erkanı, hurde-i tariki vardır. Yolbaşlarının içtihatlarıyla belirlenen bu adab ve erkan, tarikatın hizmetnişin denilen görevlilerinin yetki ve sorumluluk alanları ile hiyerarşilerini belirler, seyri süluk yolculuğunda dervişe yol göstermek için uyması gereken kuralları, geçmesi gereken durakları, çekmesi gereken esmaları, zikir ve devran adabını belirlerken hurde-i tarik de tarikatın maddi kültürü olan takke, arakiye, haydariye, destar, hırka, paşmak gibi…