özü. Birinci kitap ruhunu şeytana satan bireyin, ikinci kitap ruhunu şeytana satan devletin otopsisi. (Üstelik, Ötüken çevirisi çok güzel.) Can sıkıntısından sonunu getiremediğiniz kitap. Vergilius’un Ölümü diyecekken, sabrettim ve sonunu getirdim. Ahmet Cemal’in hakimane çevirisine rağmen, otuz sayfa uzunluğundaki cümleleri fıtık olmanıza yeter. Ama çıkardığım iki ders, her türlü zahmeti çekmeye değer: 1. Kitleler tanrıya değil, hükümdara taparlar. 2. Hayır, hayır! Kitleler hükümdara değil, kendilerine taparlar! Çok meraklandığınız o kurgu. James Joyce, Ulysses. Üç çevirisi de bekliyor kitaplığımda, ölesiye merak ediyor ama binbir meşgaleden bir türlü başlayamıyorum. Yaşım da yetmişe yaklaşıyor! Derinden etkil…